Wat begon als een beeldende zoektocht naar de verbinding tussen kleur en tijdsbeleving in een mensenleven, leidde in 2024 tot de oprichting van Stichting Levensaderproject (LAP). Beeldend kunstenaar Wia van Dijk ontwikkelde het concept tussen 2015 en 2023. Tijdens haar bezoeken aan diverse woonzorgcentra in Nederland vormden individuele kleurgesprekken en het verzamelen van kleurpaletten de basis voor een werkwijze die zich ontwikkelde tot intergenerationele kleurprojecten waarin beeldend onderzoek, ontmoeting en uitwisseling samenkomen. Stichting LAP is opgericht om deze ontwikkeling verder uit te bouwen, te verdiepen en in verschillende regio’s van Nederland voort te zetten.
Stichting LAP verbindt generaties door middel van kleur en dialoog. In samenwerking met zorginstellingen, scholen en partners uit de maatschappelijke en culturele sector voeren we individuele gesprekken met ouderen en jongeren waarin de persoonlijke tijdsbeleving centraal staat. Kleur vormt daarbij een laagdrempelig middel om het gesprek te verdiepen en persoonlijke ervaringen zichtbaar en bespreekbaar te maken.
-
Ouderen In een sessie van 90 tot 120 minuten blikken ouderen terug op hun leven. Per levensdecennium kiezen zij intuïtief kleuren uit een Pantone-waaier. Zo ontstaat een gelaagd kleurpalet dat de persoonlijke tijdsbeleving en levensloop in kleur zichtbaar maakt.
- Jongeren In een kort gesprek van 5 tot 10 minuten reflecteren jongeren van 12 tot 16 jaar op hun kindertijd, het heden en hun verwachtingen voor de toekomst. Ook zij vertalen deze verschillende levensfasen in kleur.
De individuele kleurpaletten vormen de basis voor twee- en driedimensionale beeldende werken. Jongeren vertalen hun keuzes voor vroeger, nu en later naar tekst en beeld. Een mogelijke vervolgopdracht biedt ruimte voor samenwerking aan een collectief resultaat, waarin persoonlijke verhalen en kleurkeuzes samenkomen in een gemeenschappelijk beeldend werk.
Tijdens een bezoek van enkele ouderen (80+) aan de school gaan zij met de leerlingen in gesprek. De leerlingen bevragen de ouderen over hun kleurpalet en levensloop. De ontmoeting biedt ruimte voor uitwisseling en wederzijds begrip: ouderen delen hun levenservaringen en kennis van immaterieel cultureel erfgoed, terwijl jongeren kennismaken met andere perspectieven en hun horizon verbreden.
De eindpresentatie vormt een laagdrempelige ontmoetingsplek voor jong en oud. De kleurpaletten en beeldende verwerkingen van beide generaties zijn daarin beeldbepalend. Overeenkomsten en verschillen worden zichtbaar en laten zien hoe uiteenlopende persoonlijke ervaringen samenkomen in eenheid en verscheidenheid. De presentatie biedt ruimte voor betekenisvolle ontmoeting, uitwisseling en nieuwe perspectieven.
De vrije entree verlaagt de drempel om binnen te stappen en kennis te maken met het werk en de verhalen van beide generaties. De veelheid aan persoonlijke levenservaringen maakt de pluriformiteit van de samenleving zichtbaar en biedt ruimte voor ontmoeting, reflectie en wederzijds begrip.
Door ontmoeting, co-creatie en het beeldende proces biedt het kleurproject, met de verschillende beeldende invalshoeken, ruimte voor persoonlijke ontwikkeling, empathie en verbinding tussen generaties. Tegelijkertijd ontstaat vanuit deze beeldende praktijk ruimte voor beeldend onderzoek naar kleur, tijdsbeleving en menselijke ervaring.
Deelnemers en bezoekers ervaren een veelheid aan kleur en persoonlijke ervaringen, waarin de waarde van de kleurprojecten als ‘eenheid in verscheidenheid’ zichtbaar wordt. De verschillende levenslopen, herinneringen, gebruiken en culturele ervaringen maken ook immaterieel cultureel erfgoed zichtbaar en bieden ruimte voor ontmoeting, uitwisseling en onderling begrip.
Kleuren die verbinden, van kindertijd tot toekomst
Soms zeggen kleuren meer dan woorden. Dat was duidelijk te zien tijdens het kleurenproject van Stichting LAP. Bewoners van woonzorgcentrum Markehof, Hof van Smeden en Golfslag en leerlingen van basisschool Trimaran en de St. Josephschool werden uitgenodigd om hun leven en ervaringen in kleur te verbeelden. Voor verschillende levensfasen kozen zij kleuren uit een waaier vol tinten. Zo ontstonden persoonlijke kleurpaletten waarin herinneringen, ervaringen en verwachtingen op een eigen manier zichtbaar werden.
Het was bijzonder om te zien hoe zorgvuldig bewoners hun keuzes maakten. Voor sommigen brachten de kleuren herinneringen naar boven die zij graag deelden; anderen gebruikten kleur voor ervaringen die moeilijk in woorden te vangen zijn. De kleurkeuzes vormden zo een persoonlijke visuele levenslijn en tegelijkertijd een aanleiding voor gesprek en uitwisseling.
De gesprekken waren soms luchtig en gezellig, soms verdiepend en ontroerend. Het kleurenproject bood ruimte om herinneringen op te halen, verhalen te delen en het eigen leven vanuit een ander perspectief te bekijken.
In de slotpresentaties kwamen de kleuren en beeldende verwerkingen van bewoners en leerlingen samen. Zo werden overeenkomsten en verschillen zichtbaar en ontstond ruimte voor ontmoeting tussen generaties.
“Dit project sluit perfect aan bij waar ik zelf in geloof: de kracht van echte verbinding. Door generaties met elkaar in contact te brengen, ontstaan momenten van herkenning en wederzijds begrip.”
Pauline Geijteman, coördinator Welzijn ZON, gemeente Noordoostpolder
Een ontmoeting tussen generaties
Bertus van de Hoek (1940), bewoner van wooncentrum Golfslag, op bezoek bij groep 8 van de St. Josephschool in Emmeloord. Samen met beeldend kunstenaar Wia van Dijk ging hij met de leerlingen in gesprek over het leven van vroeger en nu.
De leerlingen hadden vooraf vragen bedacht over zijn leven, zijn herinneringen en zijn toekomstverwachtingen als kind. Leerkracht Esther Kuilema beschreef de ontmoeting in het wekelijkse schoolbericht:
“Vandaag kregen we bezoek van de 85-jarige meneer Bertus, die met beeldend kunstenaar Wia van Dijk was meegekomen om met de kinderen in gesprek te gaan over zijn leven. De kinderen hadden van tevoren vragen bedacht die ze meneer Bertus wilden stellen. ‘Waar droomde u als kind over, als u aan uw eigen toekomst dacht?’, ‘Waar wordt u gelukkig van?’, ‘Wat was het vervelendste moment van uw leven?’”
“Meneer Bertus zat op zijn praatstoel en vertelde honderduit. Eenmaal terug in de klas hadden we het over de boodschap van meneer Bertus: ‘Wat neem je mee na deze ontmoeting?’ De kinderen hadden goed opgelet: ‘Bespreek het, als er iets is wat je dwarszit.’ ‘Luister naar elkaar.’ ‘Geniet van elk moment!’ ‘Het leven is geven en nemen.’ ‘Niet zeuren als er een keertje iets tegenzit.’ ‘Ik word heel blij van vrijwilligerswerk, om iets voor een ander te kunnen doen.’ ‘Er zijn heel veel mooie momenten in het leven maar in ieders leven gebeuren ook nare en verdrietige dingen.’”
“Het behoeft geen betoog dat de kinderen het een mooi, leerzaam en interessant gesprek vonden. Aanstaande woensdag sluiten we het project af in Hof van Smeden, waar we met meerdere ouderen in contact zullen komen en waar ook de kunstwerken van de kinderen worden tentoongesteld.”
Levensaderproject Oud en Nieuw Land – deel 2
Juni t/m november 2025
Bewoners van wooncentra Hof van Smeden en Golfslag en leerlingen van de St. Josephschool in Emmeloord namen deel aan het Levensaderproject.
overzicht gerealiseerde projecten
2014 – 2015 wzc Mozaiek Zuidlaren – levensader als kleurportret
2016 wzc Holdert Emmen – kleur als echo
2017 wzc Rijnhof Renkum – kleurpaletten
2018 wzc de Stoevelaar Goor – tussen licht en donker
2016 – 2018 wzc De Holdert Emmen – schienen
2018 wzc Ruma Kita Wageningen – levenscirkels
2022 wzc Park Zuiderhout Teteringen – de ontmoeting
2023 wzc De Es en De Pelster Groningen en De Wilster Middelstum – ogenschijnlijk blanco
2024 – 2025 wzc Bloemhof, bo De Huifkar Ten Boer en mo Parcival Groningen – speleo
2025 wzc Hof van Smeden, Markehof en Golfslag Noordoostpolder, De Trimaran en de St Josephschool Emmeloord – Oud en Nieuw Land
…….. de tijd in onszelf, de tijd die onzichtbaar is en ons vormt. De tijd die binnen in ons hart verstrijkt en het laat kloppen en die ons verandert van binnen en van buiten en ons geduldig maakt tot de mens die wij op de laatste dag zullen zijn. (Colometha, Mercée Rodereda)